షోడశోపచారాలు
పెద్ద పూజల్లో, వ్రత దినాల్లో.
విశిష్టత
ఇంటికి వచ్చిన గౌరవనీయ అతిథిని సత్కరించినట్టే భగవంతుణ్ణి సేవించడమే షోడశోపచార పూజ. షోడశ అంటే పదహారు.
ఈ జాబితా, క్రమం గ్రంథాలను, సంప్రదాయాలను బట్టి కొంత మారుతుంది. ఇక్కడ సాధారణంగా పాటించే ఒక క్రమం ఇవ్వబడింది.
కావలసిన సామగ్రి
- శుద్ధమైన నీరు, పంచపాత్ర
- పూలు, అక్షతలు
- వస్త్రం లేదా దూది వస్త్రం
- గంధం, కుంకుమ
- అగరుబత్తి, దీపం, కర్పూరం
- నైవేద్యం
- తమలపాకులు, వక్క
విధానం
- ఆవాహనం: భగవంతుణ్ణి మనస్ఫూర్తిగా ఆహ్వానించడం.
- ఆసనం: కూర్చోవడానికి స్థానం ఇవ్వడం. పూలు లేదా అక్షతలు వేయవచ్చు.
- పాద్యం: పాదాలు కడగడానికి నీరు ఇవ్వడం.
- అర్ఘ్యం: చేతులు కడగడానికి నీరు ఇవ్వడం.
- ఆచమనీయం: తాగడానికి నీరు ఇవ్వడం.
- స్నానం: అభిషేకం చేయడం లేదా నీరు చల్లడం.
- వస్త్రం: వస్త్రం సమర్పించడం.
- ఉపవీతం: యజ్ఞోపవీతం సమర్పించడం. దూది దారం గానీ అక్షతలు గానీ సమర్పించవచ్చు.
- గంధం: గంధం పూయడం.
- పుష్పం: పూలతో అర్చన చేయడం.
- ధూపం: అగరుబత్తి లేదా సాంబ్రాణి ధూపం చూపించడం.
- దీపం: దీపం చూపించడం.
- నైవేద్యం: ఆహారం నివేదించడం.
- తాంబూలం: తమలపాకు, వక్క సమర్పించడం.
- నీరాజనం: కర్పూర హారతి ఇవ్వడం.
- ప్రదక్షిణ నమస్కారం: ప్రదక్షిణ చేసి నమస్కరించడం.
గమనించండి
- ఏ ఉపచారానికైనా వస్తువు లేకపోతే, దానిని మనసులో తలచుకుని అక్షతలు లేదా పూలు సమర్పించవచ్చు.
ఇది సాధారణ మార్గదర్శి మాత్రమే. మీ కుటుంబ ఆచారం వేరుగా ఉంటే దానినే పాటించండి. పెద్దలను, పురోహితులను అడిగి తెలుసుకోండి.